can cớ

Việc này không can cớ gì đến anh.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Có liên quan, có dính dáng, có quan hệ đến: "can cớ" diễn tả việc một sự vật, sự việc hoặc người nào đó có mối liên hệ, sự dính líu hoặc ảnh hưởng đến một đối tượng khác.
   • Liên can, can dự: Thường dùng trong ngữ cảnh phủ định hoặc nghi vấn để nhấn mạnh sự không liên quan.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Việc này không can cớ gì đến anh. (Việc này không có liên quan gì đến anh.)
  • Chuyện gia đình họ có can cớ gì đến cậu đâu mà phải bận tâm? (Chuyện gia đình họ có dính dáng gì đến cậu đâu mà phải bận tâm?)
  • Tôi muốn biết anh ta can cớ thế nào đến vụ án này. (Tôi muốn biết anh ta liên quan thế nào đến vụ án này.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Không can cớ gì đến...": Cụm từ phổ biến nhất, dùng để phủ định hoàn toàn mối liên hệ.

  • Lời nói của hắn không can cớ gì đến sự thật. (Lời nói của hắn không có liên quan gì đến sự thật.)

• "Có can cớ gì đến...": Dùng trong câu hỏi hoặc câu khẳng định để xác định mối liên hệ.

  • Cô ấy có can cớ gì đến quyết định của anh không? (Cô ấy có liên quan gì đến quyết định của anh không?)

Biến thể và từ gần giống

• Liên can (động từ): Có liên quan, dính líu đến (thường dùng trong ngữ cảnh tiêu cực như pháp luật, tranh chấp).

  • Bị cáo khai không liên can đến vụ trộm. (Bị cáo khai không dính líu đến vụ trộm.)

• Dính dáng (động từ): Có mối quan hệ, thường là không mong muốn hoặc gây rắc rối.

  • Đừng dính dáng vào chuyện của họ. (Đừng có liên quan vào chuyện của họ.)

• Can hệ (động từ): Có quan hệ, liên hệ với nhau (từ Hán Việt, mang sắc thái trang trọng hơn).

  • Hai vấn đề này can hệ mật thiết với nhau. (Hai vấn đề này có quan hệ mật thiết với nhau.)

Từ đồng nghĩa

• Liên quan: Có mối liên hệ với nhau.
• Dính líu: Có phần tham gia, liên đới (thường theo hướng tiêu cực).
• Ảnh hưởng: Tác động, chi phối đến.

Lưu ý sử dụng

• "Can cớ" là một từ có tính chất trang trọng, ít dùng trong khẩu ngữ hàng ngày. Trong giao tiếp thông thường, người ta thường dùng các từ như "liên quan", "dính dáng" hơn.
• Từ này thường xuất hiện trong các văn bản hành chính, pháp lý hoặc trong cách nói nhấn mạnh sự tách biệt, không liên quan.
• Cấu trúc phổ biến nhất là đi với từ phủ định "không" và đại từ nghi vấn "gì": "không can cớ gì đến...".